Prawo rodzinne

Dlaczego sprawy rozwodowe nie należą do łatwych?

rozwód prawnik kalisz kancelaria
Sprawy rozwodowe (Źródło obrazka)

W polskim systemie prawnym rozwód można uzyskać tylko na drodze postępowania sądowego. Niestety rozwodzimy się coraz częściej – kancelarie w każdym roku przyjmują do prowadzenia coraz więcej spraw rozwodowych. Jednak ilu ludzi, tyle różnych rozwodów. Sprawy rozwodowe różnią się od siebie pod wieloma względami w zależności m.in. od określenia winy małżonków w rozpadzie pożycia, wieku dzieci, kwestii alimentacyjnych czy problemu wspólnego zamieszkiwania.

Przede wszystkim, rozpoczynając sprawę rozwodową należy ustalić czy zaistniały pozytywne przesłanki rozwodowe oraz czy nie ma przesłanek negatywnych. O tym pisaliśmy już na łamach Kruczka w poniższych artykułach:

Pozytywne przesłanki rozwodowe

Negatywne przesłanki rozwodowe

Ponadto sąd zawsze musi orzec o winie małżonków – musi określić czy i kto jest winny rozkładu pożycia. Możliwości jest kilka:

– winien może być wyłącznie jeden z małżonków,

– winni mogą być oboje małżonkowie,

Sąd może również zaniechać orzeczenia o winie na zgodne żądanie małżonków (wtedy uznaje się, że żaden z małżonków nie ponosi winy).

Drugi problem to kwestia małoletnich dzieci stron. Sąd obowiązkowo w wyroku rozwodowym musi orzec o wykonywaniu władzy rodzicielskiej, a także o wysokości ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania małoletniego dziecka (alimenty). Bardzo często małoletnie dzieci „zostają” przy jednym z rodziców, a drugi ma pozostawioną pełnię władzy rodzicielskiej lub wykonywanie tej władzy zostaje mu w jakimś stopniu ograniczone. Powyższe nie wpływu na kwestie alimentacyjne – orzeczenie o alimentach przysługujących dzieciom jest odrębnym punktem wyroku rozwodowego. Ponadto w wyroku rozwodowym sąd powinien rozstrzygnąć o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Wniosek w przedmiocie uregulowania kontaktów może zatem znaleźć się w pozwie lub w odpowiedzi na pozew.

Odrębnym problemem rozstrzyganym w toku postępowania rozwodowego mogą być również alimenty przysługujące jednemu z małżonków. Rozróżnia się tutaj dwie sytuacje:

– małżonek, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia znajduje się w niedostatku,

– jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego.

Obie powyższe sytuacje są od siebie bardzo różne i zależą ściśle od kształtu orzeczenia o winie rozkładu pożycia. Kiedy jeden z małżonków w toku postępowania rozwodowego żąda od drugiego dostarczania mu środków utrzymania, orzeczenie o winie może mieć duże znaczenie w sprawie.

Co więcej, jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd  w wyroku orzeka o sposobie korzystania z tego mieszkania przez rozwiedzionych małżonków w czasie wspólnego zamieszkiwania.

Jak widać, wyrok rozwodowy niejednokrotnie może być bardzo rozbudowany. Rozbudowane może być również samo postępowanie. Jeżeli małżonkowie wnoszą o zaniechanie orzeczenia o winie i nie mają małoletnich dzieci (lub są zgodni co do wszelkich kwestii związanych z małoletnimi dziećmi po rozwodzie), sprawa rozwodowa może zakończyć się nawet po jednej rozprawie. Jednak w sytuacji, gdy w sprawie pojawia się kwestia winy czy też stanowiska małżonków są sporne co do wychowania i utrzymania małoletnich dzieci, sąd musi przeprowadzić szczegółowe postępowanie dowodowe, co znacznie wydłuża proces.

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

cropped-logo_-blog

Reklamy
Prawo administracyjne, Prawo rodzinne

500+ a alimenty – zmiany od 1 sierpnia 2017 r.

500+ a alimenty
500+ a alimenty (Źródło obrazka)

Program 500+ okazał się jednym z najważniejszych programów socjalnych ostatnich kilkudziesięciu lat. Jego wprowadzenie poskutkowało jednak wieloma nadużyciami w zakresie pobierania świadczeń przez osoby samotnie wychowujące dzieci. W tym celu do ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wprowadzono znaczące zmiany, które mają ukrócić podobne nadużycia. Zmiany te weszły w życiu 1 sierpnia 2017 r., a zatem wnioski składane po tym terminie muszą spełniać wymogi znowelizowanej ustawy.

Zmianie uległ przede wszystkim art. 8 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Reguluje on sytuacje, w których świadczenie wychowawcze (zwane potocznie „500+”) nie przysługuje. Zmiana polegała na dodaniu do tego artykułu ustępu drugiego w następującym brzmieniu:

Świadczenie wychowawcze na dane dziecko nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz tego dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, chyba że:

1) drugie z rodziców dziecka nie żyje;

2) ojciec dziecka jest nieznany;

3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone;

4) sąd zobowiązał jedno z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka;

5) dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach.

Oznacza to, że w przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko, w pierwszej kolejności należy podjąć próbę uzyskania alimentów na dziecko od drugiego rodzica. Będzie to w rzeczywistości oznaczało konieczność wystąpienia z pozwem o alimenty. Pozew może zostać uwzględniony lub oddalony – ważne jest podjęcie próby uzyskania alimentów. Oczywiście, w przypadku chęci uzyskania świadczenia na jedno dziecko, nadal organ przyznający świadczenie będzie oceniał kryterium dochodowe, a więc wyrok zasądzający alimenty może mieć wpływ na ocenę tego kryterium.

Przeczytaj również: Władza rodzicielska po rozwodzie

Celem nowelizacji było zatem niejako „zmuszenie” osób samotnie wychowujących dziecko do korzystania w pierwszej kolejności z dostępnych środków prawnych pozwalających na uzyskanie świadczeń alimentacyjnych od osób do tego zobowiązanych. Dopiero w dalszej kolejności będzie możliwe uzyskanie świadczenia wychowawczego na dziecko.

Główne zasady programu pozostają tak jak dotychczas. Omawiana zmiana poskutkuje nie tylko utrudnieniem uzyskania świadczenia 500+, ale również zdecydowanie zwiększy liczbę spraw sądowych o alimenty.

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

logo_ blog

Prawo rodzinne

Pozbawienie władzy rodzicielskiej

Pozbawienie władzy rodzicielskiej
Pozbawienie władzy rodzicielskiej

Pozbawienie władzy rodzicielskiej jest najostrzejszą postacią ingerencji sądu w wykonywanie tej władzy. Kodeks rodzinny i opiekuńczy w art. 111 przewiduje wyłączne przesłanki, których wystąpienie pozwala sądowi na pozbawienie władzy rodzicielskiej. Przedmiotowe przesłanki należy rozpatrywać oddzielnie w stosunku do każdego z rodziców – sąd może bowiem pozbawić władzy rodzicielskiej zarówno jednego rodzica jak i oboje rodziców.

Trwała przeszkoda w wykonywaniu władzy rodzicielskiej

Jest to pierwsza wymieniona przez ustawodawcę przesłanka. Trwałą przeszkodę należy odróżnić od przemijającej przeszkody. Trwałość oznacza stan, który będzie trwał przez długi, niedający się ustalić czas – zwykle chodzi o długotrwały, wieloletni okres. Jako przykłady trwałej przeszkody w wykonywaniu władzy rodzicielskiej podaje się:

– długotrwały wyjazd rodzica za granicę,

– pobyt rodzica w zakładzie karnym,

– ciężka i przewlekła choroba, która uniemożliwia zajmowanie się dzieckiem.

Przeczytaj również: Czym jest dobro dziecka?

Nadużywanie władzy rodzicielskiej

Polega ono na najdrastyczniejszych formach przemocy fizycznej lub psychicznej w stosunku do dziecka. Chodzi tu m.in. o nadmierne karanie, wykorzystywanie dziecka do prostytucji lub do działalności przestępczej, rozpijanie dziecka, zmuszanie dziecka do wykonywania nadmiernej pracy, pozbawienie dziecka pieczy drugiego z rodziców (np. przez wywiezienie dziecka za granicę), uchylanie się od świadczeń alimentacyjnych wobec dziecka.

Rażące zaniedbywanie obowiązków względem dziecka

Ta przesłanka przejawia się w drastycznych i rażących przypadkach braku realizacji podstawowych obowiązków rodzicielskich, co skutkuje zagrożeniem dobra dziecka i jego prawidłowego rozwoju. Jako przykłady takich zachowań można podać porzucenie dziecka czy też dopuszczenie do przebywania dziecka w miejscach i okolicznościach niebezpiecznych dla zdrowia.

Przeczytaj również: Władza rodzicielska po rozwodzie

Utrzymywanie się przyczyn umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej

O ile wystąpienie wymienionych wyżej trzech przesłanek, obliguje sąd do pozbawienia rodzica władzy rodzicielskiej, o tyle czwarta przesłanka daje sądowi jedynie możliwość pozbawienia władzy. Chodzi tu o sytuację, w której pomimo udzielenia wcześniejszej pomocy przez sąd opiekuńczy, nie ustały przyczyny wymienione w art. 109 § 2 pkt 5 kro (piecza zastępcza). W takiej sytuacji, w szczególności gdy rodzice trwale nie interesują się dzieckiem, sąd ma prawo pozbawić rodzica (rodziców) władzy rodzicielskiej w celu ochrony dobra dziecka.

Przywrócenie władzy rodzicielskiej

Zgodnie z art. 111 § 3 kro, jeżeli ustaną wyżej wymienione przesłanki pozbawienia władzy rodzicielskiej, sąd może (ale nie musi) przywrócić władzę rodzicielską.

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

cropped-logo_-blog

Źródło:

– K. Gromek, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2016

Prawo rodzinne

Zaprzeczenie ojcostwa po uznaniu dziecka

Zaprzeczenie ojcostwa po uznaniu dziecka
Zaprzeczenie ojcostwa po uznaniu dziecka (Źródło obrazka)

Czy jest możliwe zaprzeczenie ojcostwa po uznaniu dziecka? Odpowiedź brzmi: NIE. Zamiast tego ustawodawca przewidział instytucję powództwa o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa, której przyjrzymy się w tym artykule.

Przepis art. 78 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego mówi wyraźnie:

Mężczyzna, który uznał ojcostwo, może wytoczyć powództwo o ustalenie bezskuteczności uznania w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się, że dziecko od niego nie pochodzi. W razie uznania ojcostwa przed urodzeniem się dziecka już poczętego bieg tego terminu nie może rozpocząć się przed urodzeniem się dziecka.

Uzasadnienie nowelizacji kro

Wprowadzenie instytucji powództwa o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa w 2009 r. uzasadniono koniecznością zawarcia kompromisu pomiędzy zasadą „prawdy genetycznej” a zasadą ochrony dobra dziecka. Przed nowelizacją mężczyzna, który uznał dziecko mógł żądać unieważnienia uznania z powołaniem się na błąd. Obecnie konieczne jest wytoczenie odrębnego powództwa.

Przeczytaj również: Czym jest dobro dziecka?

Termin do wystąpienia z powództwem

Termin do wystąpienia z powództwem o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa dla mężczyzny, który uznał ojcostwo wynosi 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się, że dziecko od niego nie pochodzi. Jeśli natomiast do uznania doszło przed narodzeniem się dziecka, termin może rozpocząć swój bieg najwcześniej w dniu narodzin. Należy pamiętać, że mężczyzna nie może wystąpić z omawianym powództwem po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności. Podobnie nie można żądać ustalenia bezskuteczności uznania ojcostwa po śmierci dziecka. Wyjątek z tym zakresie występuje, gdy uznanie ojcostwa nastąpiło po śmierci dziecka – wtedy można wystąpić z żądaniem bezskuteczności uznania ojcostwa, ale powództwo powinno być wytoczone do dnia, w którym dziecko osiągnęłoby pełnoletność.

Przeczytaj również: Władza rodzicielska po rozwodzie

Legitymacja do wytoczenia powództwa

Z ustaleniem bezskuteczności uznania ojcostwa może wystąpić zarówno mężczyzna, który uznał dziecko, jak i matka dziecka oraz samo dziecko. Skupmy się jednak na mężczyźnie w roli w powoda. Zgodnie z brzmieniem art. 82 § 1 kro, mężczyzna wytacza powództwo przeciwko dziecku i matce (współuczestnictwo konieczne). Natomiast jeśli matka nie żyje, powództwo wytacza się tylko przeciwko dziecku. W sytuacji, gdy możliwe jest ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa po śmierci dziecka, w miejsce dziecka w procesie wchodzi kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy.

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

cropped-logo_-blog

Źródło:

– K. Gromek, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2016

Prawo rodzinne

Jak ustalić kontakty z dzieckiem?

Jak ustalić kontakty z dzieckiem
Jak ustalić kontakty z dzieckiem? (Źródło obrazka)

Kontakty z dzieckiem są niezależne od władzy rodzicielskiej – wprost mówi o tym Kodeks rodzinny i opiekuńczy w art. 113 § 1. Oznacza to, że nawet rodzic, który ma ograniczoną władzę rodzicielską (np. po rozwodzie) czy wręcz tej władzy jest pozbawiony, ma prawo i obowiązek utrzymywania kontaktów z dzieckiem.

Ustalenie kontaktów z dzieckiem przez rodziców

W pierwszej kolejności to rodzice powinni ustalić między sobą, jak mają wyglądać kontaktu. Jeśli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów przez drugiego rodzica, rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia.

Przeczytaj również: Czym jest dobro dziecka?

Ustalenie kontaktów przez sąd opiekuńczy

Jeżeli jednak rodzice nie dojdą do porozumienia, decyzja w przedmiocie kontaktów z dzieckiem należeć będzie do sądu opiekuńczego. W celu ustalenia kontaktów, rodzic, który nie przebywa stale z dzieckiem, powinien złożyć do sądu opiekuńczego stosowny wniosek, w którym wskaże, w jaki sposób i w jakim czasie chciałby mieć zapewnione kontakty ze swoim dzieckiem. Do wniosku należy dołączyć odpis aktu urodzenia dziecka, a także – jeżeli wniosek dąży do zmiany wcześniejszego orzeczenia o kontaktach – odpis tego orzeczenia. Bardzo często jednak określenie kontaktów z dzieckiem następuje w wyroku rozwodowym. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kontaktów jest obowiązkowym elementem każdego wyroku rozwodowego; w takiej sytuacji sąd rozwodowy pełni rolę sądu opiekuńczego. Dlatego też często wnioski dotyczące ustalenia kontaktów zmierzają nie do uregulowania kontaktów od podstaw, ale do zmiany już istniejącego sposobu realizowania tych kontaktów.

Przeczytaj również: Władza rodzicielska po rozwodzie

Ukształtowanie kontaktów

Sąd opiekuńczy jest władny zarówno ustalić kontakty rodzica z dzieckiem, jak też może je ograniczyć lub wręcz zakazać kontaktów. W tym zakresie władza sądu jest dosyć szeroka np. sąd opiekuńczy może w szczególności zakazać spotykania się z dzieckiem, zakazać zabierania dziecka poza miejsce stałego pobytu, zezwolić na kontakty tylko w obecności drugiego rodzica lub w obecności kuratora sądowego czy też ograniczyć kontakty do określonych sposobów porozumienia się na odległość. Najbardziej skrajną decyzją jest zakazanie utrzymywania kontaktów z dzieckiem – aby do tego doszło, musi zaistnieć stan, w którym utrzymywanie kontaktów poważnie zagraża dobru dziecka lub dobro to narusza.

Kontakty z dzieckiem – dziadkowie i inny członkowie rodziny

Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje, że przepisy dotyczące kontaktów z dzieckiem stosuje się również do innych członków rodziny. Przepis art. 1136 kro wymienia w tym zakresie rodzeństwo, dziadków, powinowatych w linii prostej, a także inne osoby, jeżeli sprawowały przez dłuższy czas pieczę nad dzieckiem. Największe znaczenie w praktyce mają sprawy dotyczące uregulowania kontaktów dziadków z wnukami. W takich postępowaniach należy odpowiednio stosować przepisy dotyczące ustalania kontaktów między rodzicem a dzieckiem.

Odrębnym zagadnieniem od ustalania kontaktów z dzieckiem, jest ich egzekwowanie, które jest potrzebne, gdy rodzic, u którego dziecko stale przebywa, uniemożliwia wykonania ustalonych kontaktów. O tym problemie pisaliśmy w artykule Egzekwowanie prawa do kontaktów z dzieckiem.

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

cropped-logo_-blog

Prawo rodzinne

Władza rodzicielska po rozwodzie

o-CHILDREN-OF-DIVORCE-facebook
Władza rodzicielska po rozwodzie (Źródło obrazka)

Wiele osób decydujących się na rozwiązanie swojego małżeństwa przez rozwód martwi się tym, w jaki sposób będzie mogło opiekować się dziećmi po rozwodzie. Otóż uregulowanie władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi stron postępowania rozwodowego jest koniecznym elementem wyroku rozwodowego.

Obowiązkowy element wyroku rozwodowego

Należy pamiętać, że w wyroku rozwodowym Sąd ma obowiązek orzec o tym, w jaki sposób będzie wykonywana władza rodzicielska przez oboje rodziców, ale tylko w stosunku do wspólnych dzieci stron (a więc nie w stosunku np. do dzieci jednego z małżonków z poprzedniego małżeństwa) i jednocześnie w stosunku do dzieci małoletnich (np. nie można orzec o wykonywaniu władzy rodzicielskiej w stosunku do 19-letniego dziecka, gdyż nie pozostaje ono już pod władzą rodzicielską rodziców z uwagi na swoją pełnoletniość).

Sposoby uregulowania władzy rodzicielskiej

Strony postępowania rozwodowego mogą przedstawić Sądowi porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej. Sąd uwzględni to porozumienie, jeśli będzie ono zgodne z dobrem dziecka. O tym, czym jest dobro dziecka, pisaliśmy już w artykule „Czym jest dobro dziecka?”.

Jeśli natomiast takiego porozumienia nie będzie, wtedy Sąd ma wiele możliwości w kwestii uregulowania władzy rodzicielskiej, a mianowicie może:

  • pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom,
  • powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę drugiego,
  • ograniczyć władzę rodzicielską obojga rodziców,
  • pozbawić władzy rodzicielskiej jednego lub obojga rodziców,
  • zawiesić władzę rodzicielską jednemu lub obojgu rodziców,

Obecna tendencja ustawodawcy zmierza do pozostawienia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Najczęściej jednak strony postępowania wnoszą o pozostawienie władzy rodzicielskiej jednemu rodzicowi z ograniczeniem władzy rodzicielskiej drugiego rodzica np. do współdecydowania o określonych sferach życia dziecka (edukacji, leczeniu, religii itp.). Przy rozstrzygnięciu ograniczającym władzę jednego z rodziców, miejsce zamieszkania dziecka automatycznie będzie znajdować się w miejscu zamieszkania tego rodzica, któremu pozostawiono pełnię wykonywania władzy rodzicielskiej.

Władza rodzicielska a alimenty i kontakty z dzieckiem

Należy pamiętać, że odrębnie od uregulowania władzy rodzicielskiej, Sąd rozwodowy orzeka także o kosztach utrzymania dziecka, a także o kontaktach z dzieckiem. Nawet jeśli jedno z rodziców zostanie pozbawione władzy rodzicielskiej w wyroku rozwodowym, to może być obciążone kosztami utrzymania dziecka, a także nadal ma prawo i obowiązek utrzymywania kontaktów z dzieckiem (chyba że Sąd kontakty ograniczy lub zakaże ich utrzymywania).

Przeczytaj również:

  1. Egzekwowanie prawa do kontaktów z dzieckiem
  2. Zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego jako pozytywne przesłanki rozwodu
  3. Negatywne przesłanki rozwodowe

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

cropped-logo_-blog

Źródło:

– K. Gromek, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2016

Poradniki, Prawo cywilne, Prawo rodzinne

Jak napisać dobrą apelację cywilną?

legal-forms
Jak napisać dobrą apelację cywilną? (Źródło obrazka)

Przegrana sprawa przed sądem cywilnym I instancji prawie nigdy nie jest końcem. Jeśli zdecydujemy się na dalszą walkę o swoje prawa, przysługuje nam prawo do wniesienia środka zaskarżenia od niekorzystnego wyroku lub postanowienia, tj. apelacji. Sztuka pisania apelacji składa się z dwóch zasadniczych elementów: wymogów formalnych oraz sztuki argumentacji.

Wymogi formalne apelacji

Wymogi formalne przy sporządzeniu apelacji zostały szczegółowo opisane w Kodeksie postępowania cywilnego. W szczególności należy mieć na uwadze treść art. 368 kpc, który wskazuje na następujące elementy apelacji cywilnej:

– spełnienie wymagań przewidzianych dla pisma procesowego (art. 126 kpc),

– oznaczenie wyroku, od którego apelacja jest wniesiona ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości czy w części (zakres zaskarżenia),

– zwięzłe przedstawienie zarzutów,

– uzasadnienie zarzutów,

– powołanie w razie potrzebny nowych faktów i dowodów, o ile nie można ich było powołać przed sądem I instancji,

– sformułowanie wniosków,

– wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia (jeśli występuje).

Niezwykle istotnym przy sporządzaniu apelacji jest, aby wszystkie jej elementy były ze sobą zgodne. Należy szczególną uwagę przywiązać do tego, aby zakres zaskarżenia, zarzuty, wnioski i wartość przedmiotu zaskarżenia ze sobą współgrały. Dla przykładu: jeśli skarżymy dany wyrok lub postanowienie w części, wtedy również wniosek musi obejmować zmianę wyroku/postanowienia w tej części. Ponadto wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być podana tak, aby odpowiadała części orzeczenia, którą skarżymy. Jedynie apelacja, w której wszystkie w/w elementy są ze sobą spójne może być uznana za przygotowaną zgodnie z wymogami kpc.

Argumentacja w apelacji

Drugim elementem jest odpowiednia argumentacja apelacji, która przedstawia się w sformułowanych zarzutach oraz ich uzasadnieniu. Przepisy kpc nie podają katalogu dopuszczalnych zarzutów apelacji, jak to ma miejsce na przykład w Kodeksie postępowania karnego. Istnieje wiele szkół formułowania zarzutów w apelacji cywilnej. Według jednej, istnieje możliwość powoływania trzech typów zarzutów: naruszenia prawa materialnego, naruszenia prawa procesowego i błędu w ustaleniach faktycznych. Inna szkoła (której przedstawicielem jest M. Manowska) zakłada, że dopuszczalne jest jedynie zarzucanie naruszenia prawa materialnego i procesowego. Według M. Manowskiej zarzut błędu w ustaleniach faktycznych mieści się w grupie zarzutów procesowych, w szczególności dotyczących postępowania dowodowego (np. art. 233 § 1 kpc, art. 217 kpc czy też art. 227 kpc). W naszej ocenie druga szkoła prezentuje bardziej zasadne stanowisko, gdyż porządkuje sposób formułowania zarzutów oraz nadaje apelacji cywilnej stosowne ramy w tym zakresie, co znacznie ułatwia sporządzanie tego pisma i budowanie argumentacji.

Przeczytaj również: Jak napisać dobry pozew?

Pamiętajmy, że w apelacji prowadzimy polemikę z motywami rozstrzygnięcia w I instancji, a więc z Sądem I instancji, nie zaś bezpośrednio z naszym przeciwnikiem procesowym. Zarzuty i argumentacja powinny dotyczyć tego, co zostało zawarte w uzasadnieniu skarżonego przez nas wyroku lub postanowienia. Najczęściej przyjmuje się, że w pierwszej kolejności powinno powoływać się zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a dopiero później zarzuty dotyczące prawa materialnego, bowiem według Uchwały Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, Sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego.

Jeśli masz problem – idź do prawnika!

Sporządzenie apelacji może niejednokrotne być niezwykle skomplikowane, gdyż wymaga dogłębnej analizy faktów oraz znajomości przepisów prawa, orzecznictwa i literatury prawniczej. Często zatem zasadnym wydaje się skorzystanie z pomocy radcy prawnego lub adwokata.

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

logo_ blog

Źródła:

– M. Manowska, Apelacja w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2013