Prawo cywilne, Prawo nieruchomości

Kupujący nie wywiązuje się z umowy przedwstępnej – co teraz?

Wielokrotnie w naszej praktyce spotkaliśmy się z sytuacjami, kiedy Klienci zawodzili się na swoich kontrahentach. Bardzo często podobne wypadki zdarzały się przy okazji zawierania umów przedwstępnych sprzedaży nieruchomości (działek, domów lub mieszkań).

Proszę Państwa, jest już dawno po terminie, a kupujący ani nie odbiera telefonów ani nie odpisuje na maile. Słuch po nim zaginał – żali się nam właściciel jednego z kaliskich mieszkań, którego od sprzedania tego mieszkania dzielił tylko podpis złożony pod umową przyrzeczoną.

Czy zawarł Pan umowę przedwstępną zawartą w formie aktu notarialnego? – pytamy Klienta.

Nie, to tylko zwykła, „prywatna” umowa – odpowiada Klient.

house-1407562_960_720I tu pojawiają się schody. Około 70% – 80% uczestników obrotu nieruchomościami na rynku wtórnym zawiera umowy przedwstępne sprzedaży nieruchomości w zwykłej formie pisemnej. To poważny błąd! Czasami spowodowane jest to brakiem wiedzy, co do konsekwencji prawnych, zbyt dużym zaufaniem do kontrahenta albo niechęcią wobec ponoszenia dodatkowych kosztów. Jednak podpisanie umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości w zwykłej formie pisemnej może nam sprawić dużo problemów.

Co się bowiem dzieje, kiedy nasz kontrahent nie chce zawrzeć umowy przyrzeczonej? Jeżeli nasza umowa została zawarta w zwykłej formie pisemnej, wtedy możemy dochodzić tylko odszkodowania i to w granicach tzw. ujemnego interesu umownego. Czym jest to enigmatyczne pojęcie? Chodzi tutaj o wszelkie koszty, jakie ponieśliśmy w celu zawarcia umowy ostatecznej np. przygotowania, dojazdy, koszty uzyskania potrzebnej dokumentacji, koszty obsługi prawnej itd. „A jeśli te pieniądze mnie nie interesują? Ja przecież chcę sprzedać to mieszkanie!” – powiecie. W takiej sytuacji, bardzo nam przykro, ale przez podpisanie umowy przedwstępnej w zwykłej formie zamknęliście sobie drogę do zmuszenia kupującego (czy też sprzedawcy – zależy, po której stronie jesteście) do zawarcia umowy przyrzeczonej.

logoPrzepis art. 390 § 2 Kodeksu cywilnego nie pozostawia złudzeń – jedynie taka umowa przedwstępna, która czyni zadość wymaganiom co do formy, może stanowić podstawę żądania zawarcia umowy ostatecznej, jeżeli kontrahent uchyla się od jej zawarcia. Wszyscy wiedzą, że umowę sprzedaży nieruchomości zawiera się w formie aktu notarialnego, a zatem jedynie zawarcie umowy przedwstępnej w takiej samej formie gwarantuje odpowiednie zabezpieczenie naszych interesów (a w zasadzie interesów obu stron). Dopiero wtedy będzie można „przymusić” drugą stronę do zawarcia umowy przyrzeczonej poprzez wytoczenie odpowiedniego powództwa i uzyskanie korzystnego wyroku.

Zapamiętaj! Chcesz sprzedać mieszkanie? Znajdź notariusza i zaprowadź kupującego do jego kancelarii. Skonsultuj się z prawnikiem lub sam poszukaj odpowiedniej wiedzy. Umówcie się na pasujący Wam termin, podpiszcie umowę przedwstępną u notariusza i śpijcie spokojnie!

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

logo_ blog

Reklamy
Prawo cywilne, Prawo nieruchomości

Czym jest służebność przesyłu?

Do naszej kancelarii w Kaliszu przychodzi wiele osób, które nie wiedzą, co zrobić ze słupami energetycznymi znajdującymi się na ich działce albo rurami wodociągowymi biegnącymi pod powierzchnią ich gruntu. Odpowiedź na to pytanie zamyka się w dwóch słowach: SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU.

Logo JPG

Czym jest ta służebność? Jest trzecim rodzajem służebności obok służebności gruntowej i służebności osobistej. Nie jest ona odmianą służebności gruntowej, ale odmiennym rodzajem służebności. Ustanawiana jest zawsze na rzecz tzw. przedsiębiorcy przesyłowego, czyli podmiotu, który dostarcza media. Chodzi tutaj o tzw. urządzenia przesyłowe – pisaliśmy już o nich w artykule: Czym są urządzenia przesyłowe? Przypomnijmy tylko, że stosownie do treści art. 49 § 1 kc, urządzenia przesyłowe to urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne.

electrical-post
Źródło obrazka

Służebność przesyłu może być ustanowiona w dwóch przypadkach: gdy przedsiębiorca przesyłowy dopiero chce wybudować na danej nieruchomości urządzenia przesyłowej oraz gdy urządzenia przesyłowe zostały już wcześniej wybudowane. Te pierwsze przypadki będą należały do najczęstszych sytuacji, jednak najbardziej konfliktogenne i zagadkowe okazują się te drugie sytuacje. Pamiętajmy bowiem, że instytucja służebności przesyłu istnieje dopiero od 2008 r., a więc status wielu urządzeń przesyłowych pod kątem tej służebności nadal nie jest uregulowany.

W jakim zakresie przedsiębiorca może korzystać z nieruchomości w ramach służebności przesyłu? Oczywiście każda sytuacja jest inna, bo rodzajów urządzeń przesyłowych jest niezliczona liczba. Najogólniej rzecz biorąc może chodzić o korzystanie z urządzeń przesyłowych zgodnie z ich przeznaczeniem, utrzymywanie ich, naprawę i konserwację, usunięcie urządzeń oraz ich wymianę na nowe.

Zarówno przedsiębiorca przesyłowy jak i właściciel nieruchomości, na której posadowione są urządzenia przesyłowe ma prawo żądać ustanowienia służebności przesyłu. Jednak jaką korzyść może odnieść z tego właściciel nieruchomości? Przede wszystkim, w 99,99% przypadków służebność przesyłu ustanawiana jest za wynagrodzeniem, a zatem w zamian za uregulowanie możliwości szeroko pojętego korzystania z posadowionych (czy też mających dopiero być posadowionymi) urządzeń przesyłowych właściciel nieruchomości otrzyma pieniądze.

 

W kolejnych artykułach przyjrzymy się bliżej ustanawianiu służebności przesyłu oraz innym problemom związanym z tą instytucją.

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

logo_ blog

Poradniki, Prawo cywilne

Sprawy dotyczące prawa spadkowego

Prawnik od prawa spadkowego Kalisz
Sprawy dotyczące prawa spadkowego

Czy to w naszym Kaliszu czy w jakimkolwiek innym mieście – prawo spadkowe zawsze kiedyś nas dotknie – zarówno prawników jak i Klientów. Śmierć kogoś bliskiego to dla nas zawsze bolesna strata, jednak uregulowanie sytuacji prawnej po śmierci zmarłego jest szczególnie ważne dla spadkobierców.

Z jakimi problemami można spotkać się w zakresie prawa spadkowego?

Przekrój spraw, jakie pojawiają się w kancelariach prawnych w ramach prawa spadkowego, jest bardzo szeroki. Są to najczęściej sprawy polegające na ustaleniu sytuacji prawnej spadkobierców czyli m.in.:

– postępowania o stwierdzenie nabycia spadku,

– postępowania o dział spadku.

Bardzo często oba te postępowania łączy się w jedno – Sąd ma bowiem kompetencje stwierdzić nabycie spadku w ramach postępowania o dział spadku. O ile sprawy w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku z reguły są nieco prostsze (choć nie jest to zasada!), to postępowania dotyczące działu spadku często cechują się wysokim stopniem skomplikowania oraz długością trwania. Niejednokrotnie w przypadku działu spadku mamy do czynienia ze spornym stanowiskiem stron. Zadaniem prawnika w takim przypadku jest przede wszystkim reprezentacja oraz obrona interesów swojego Klienta, jednak korzystne jest również poszukiwanie rozwiązań polubownych w celu niezaostrzania sporu.

Ponadto niezwykle często spotykamy się ze sprawami o zachowek. Sprawy o zachowek są tak naprawdę sprawami o zapłatę, jednak opierającymi się ściśle na przepisach prawa spadkowego. Prawnik reprezentujący Klienta w sprawie o zachowek musi w szczególności uzyskać szczegółowe informacje na temat składu spadku, a także jego wartości – jest to niezbędne w celu wyliczenia kwoty, jakiej można żądać w sprawie o zachowek.

Sprawami, które równie często pojawiają się przy okazji problemów spadkowych są spory o wydziedziczenie i niegodność dziedziczenia. Zarzuty dotyczące wydziedziczenia lub niegodności są również podnoszone w ramach spraw o stwierdzenie nabycia spadku czy też spraw o zachowek. Są to sprawy budzące największe emocje, a także często skomplikowane pod względem dowodowym.

Sprawy spadkowe jednak nie kończą się na wyżej wymienionych problemach. Niezwykle często Klienci przychodzą o poradę w sprawach dotyczących przyjęcia lub odrzucenia spadku, umów o zrzeczenie się dziedziczenia czy też wpływu dokonanych darowizn na postępowanie działowe lub sprawę o zachowek.

Prawnik od spraw spadkowych musi przede wszystkim bardzo dobrze orientować się w przepisach Kodeksu cywilnego. Dotyczy to zarówno przepisów obowiązujących w danym momencie, jak również przepisów już nieobowiązujących – wielokrotnie zdarza się tak, że z uwagi na moment śmierci spadkodawcy (moment otwarcia spadku), będą miały zastosowanie przepisy, które zostały już uchylone.

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

cropped-logo_-blog

Prawo cywilne

Umowa najmu mieszkania – na co zwrócić uwagę?

Umowa najmu mieszkania - na co zwrócić uwagę
Umowa najmu mieszkania – na co zwrócić uwagę? (Źródło obrazka)

Umowa najmu mieszkania zwykle nie jest skomplikowaną umową, jednak przy jej analizie należy zwrócić uwagę na kilka elementów, które mogą okazać się kluczowe dla przyszłego najemcy.

Prawa i obowiązki stron

Każda umowa, również umowa najmu, powinna określać prawa i obowiązki stron. Ważne, aby były one unormowane w umowie w sposób zgodny z przepisami prawa. Kluczowa może okazać się analiza przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustaw chroniących lokatorów. Te przepisy określają w sposób wyczerpujący prawa i obowiązki stron umowy najmu. Czytając projekt umowy, którą chcemy podpisać, należy szczególnie zwrócić uwagę, czy wynajmujący nie obciąża najemcy obowiązkami, które według przepisów prawa należą do samego wynajmującego (np. generalny remont lokalu czy usunięcie wad lokalu zagrażających zdrowiu).

Oświadczenia stron

Oświadczenia stron są szczególnie istotne ze względu na zabezpieczenie interesów najemcy i wynajmującego oraz ochronę stron przed ewentualnymi roszczeniami z tytułu wad lokalu. Wynajmujący powinien oświadczyć w umowie, że lokal nie jest obciążony prawami osób trzecich, a także, że nie jest przedmiotem jakiegokolwiek postępowania sądowego, administracyjnego czy egzekucyjnego. Wynajmujący może również złożyć inne oświadczenia, które zabezpieczają interesy najemcy – wybór należy do stron, które za każdym razem muszą uwzględnić swoją indywidualną sytuację. Najemca zwykle w umowie najmu oświadcza, że zapoznał się ze stanem lokalu i nie wnosi do niego żadnych zastrzeżeń.

Czynsz najmu i opłaty eksploatacyjne

Czynsz najmu oraz jego wysokość to zwykle najważniejszy dla najemcy element umowy najmu. Należy odróżnić czynsz najmu od tzw. „czynszu eksploatacyjnego”. Ten pierwszy jest pojęciem z Kodeksu cywilnego i odnosi się do kwoty, którą najemca płaci wynajmującemu z tytułu najmu. Z kolei „czynsz eksploatacyjny” to kwota wnoszona do podmiotu zarządzającego budynkiem czyli np. do wspólnoty mieszkaniowej czy spółdzielni mieszkaniowej.

Przeczytaj również: Prawa najemcy

Istotnym jest określenie sposobu wnoszenia wszelkich opłat. Najpopularniejszym sposobem jest określenie wysokości oraz regularności opłacania przez najemcę czynszu najmu oraz pozostawienie najemcy regulowania wszelkich opłat eksploatacyjnych („czynszu eksploatacyjnego” oraz opłat za media). Można również umówić się, że czynsz najmu stanowić będzie jednocześnie opłatę ryczałtową za wszelkie opłaty eksploatacyjne – wtedy strony ustalają stałą kwotę, która zawiera w sobie zarówno „czysty” czynsz najmu, jak i ryczałtowo pobieraną przez wynajmującego kwotę na poczet wszelkich innych opłat. To ostatnie rozwiązanie jest bardzo korzystne dla najemcy, gdyż pozwala mu nie przejmować się ilością zużycia mediów.

Czas trwania umowy

Umowa najmu może być zawarta na czas określony lub nieokreślony. To od stron zależy, w jaki sposób chcą uregulować czas trwania umowy. Jeśli stron zależy na długim okresie najmu i na stabilizacji, najlepszym rozwiązaniem będzie umowa najmu na czas nieokreślony. Z tym zagadnieniem wiąże się ściśle możliwość wypowiedzenia umowy w czasie jej obowiązywania. Umowę najmu lokalu zawartą na czas nieokreślony przy comiesięcznej płatności czynszu zawsze można wypowiedzieć – według Kodeksu cywilnego okres wypowiedzenia wynosi trzy miesiące naprzód na koniec miesiąca kalendarzowego (art. 688 kc). Przepis ten chroni najemcę, a więc strony nie mogą umówić się o krótszy termin wypowiedzenia, a mogą go jedynie wydłużyć w umowie. Należy również pamiętać o przepisach ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, która w omawianym zakresie wprowadza modyfikacje co do wypowiedzenia umowy najmu przez wynajmującego. Omówienie przepisów tej ustawy przekracza jednak ramy tego artykułu.

Najważniejszy jednak jest fakt, że ustawowe terminy wypowiedzenia określone w Kodeksie cywilnym dotyczą umów najmu zawartych na czas nieokreślony. Jeżeli strony zawarły umowę najmu na czas określony, co do zasady nie mogą takiej umowy wypowiedzieć, chyba że w umowie uregulowały taką możliwość i określiły okresy wypowiedzenia.

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

logo_ blog

Prawo cywilne, Prawo nieruchomości

Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości

Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości
Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości (Źródło obrazka)

Zakup nieruchomości pod budowę domu lub zakup zabudowanej już działki często wiąże się z koniecznością zawarcia umowy przedwstępnej przed podpisaniem umowy sprzedaży. Umowa przedwstępna ma na celu zawarcie w przyszłości umowy przyrzeczonej, a także daje czas stronom, przede wszystkim kupującemu, na spełnienie wszystkich warunków kupna nieruchomości i przygotowanie się do transakcji. Najważniejszymi przepisami dotyczącymi umowy przedwstępnej są art. 389 i art. 390 Kodeksu cywilnego

Istotne postanowienia umowy przyrzeczonej

Umowa przedwstępna będzie ważna tylko wtedy, gdy będzie określała istotne postanowienia umowy przyrzeczonej. Chodzi tu o tzw. essentialia negotii czyli takie elementy umowy, bez których ta umowa nie może być uznana za ważną i skuteczną. Elementy konieczne umowy sprzedaży zawiera art. 535 § 1 kc:

– przeniesienie własności rzeczy na kupującego i wydanie mu rzeczy przez sprzedawcę,

– odebranie rzeczy i zapłata ceny przez kupującego.

Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości powinna więc zawierać dokładne oznaczenie nieruchomości, która ma być przedmiotem umowy tj. jej dokładne położenie, powierzchnię, numer działki, numer księgi wieczystej oraz wszelkie inne dane znajdujące się w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów, które pozwalają zindywidualizować daną nieruchomość. Ponadto należy określić cenę sprzedaży oraz wskazać, że strony zobowiązują się do zawarcia umowy przyrzeczonej, a ponadto określić, jakie czynności strony muszą podjąć w ramach umowy przyrzeczonej. Zaleca się zawieranie umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego.

Przeczytaj również: Poradnik: Jak zbudować dom? Część 1: Sprawdzenie i nabycie działki

Termin zawarcia umowy przyrzeczonej

Określenie terminu zawarcia umowy przyrzeczonej w umowie przedwstępnej nie jest obowiązkowe, jednak warto to zrobić dla zabezpieczenie interesu obu stron. Umowa przyrzeczona powinna zostać zawarta w terminie określonym w umowie przedwstępnej. Ponadto bardzo często w umowach przedwstępnych sprzedaży nieruchomości określa się warunek, od którego zależy zawarcie umowy przyrzeczonej np. zgoda jakiegoś organu administracji czy też udzielenie przez bank kredytu. Zwykle zatem strony łączą w umowie warunek z terminem, co wydaje się rozwiązaniem najbardziej odpowiednim.

Co jeśli druga strona odmawia zawarcia umowy przyrzeczonej?

W takiej sytuacji stronie, która liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej przysługują odpowiednie roszczenia. Tutaj warto wyjaśnić, dlaczego wcześniej zalecaliśmy zawieranie umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego. Zgodnie z art. 158 kc, umowa przenosząca własność nieruchomości powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Tymczasem w myśl przepisu art. 390 § 2 kc, można dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej, jeżeli umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności wymaganiom co do formy. Innymi słowy – jeżeli podpisaliśmy umowę przedwstępną tylko w zwykłej formie pisemnej (bo np. chcieliśmy zaoszczędzić na notariuszu), a nasz kontrahent nagle wycofuje się z zawarcia umowy przyrzeczonej, możemy żądać tylko odszkodowania (art. 390 § 1 kc), a nie mamy już prawa do żądania przed sądem zawarcia umowy przyrzeczonej. Jeśli natomiast podpisaliśmy umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego, mamy wybór pomiędzy żądaniem odszkodowania a roszczeniem o zawarcie umowy przyrzeczonej. Jeżeli więc chcemy odpowiednio zabezpieczyć swoje interesy, zawsze zawierajmy umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego.

Przeczytaj również: Prawo nieruchomości: jak uzyskać decyzję o warunkach zabudowy?

Przedawnienie

Należy pamiętać, że roszczenia z umowy przedwstępnej (czyli roszczenia o odszkodowanie lub o zawarcie umowy przyrzeczonej) przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta. Jeżeli natomiast żądaliśmy zawarcia umowy przyrzeczonej przed sądem, wtedy pozostałe nasze roszczenia przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym orzeczenie sądu stało się prawomocne.

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

cropped-logo_-blog.jpg

Prawo administracyjne, Prawo cywilne

Miejsce zamieszkania a miejsce zameldowania – różnice

Miejsce zamieszkania a miejsce zameldowania różnice
Miejsce zamieszkania a miejsce zameldowania – różnice (Źródło obrazka)

Bardzo często potocznie posługujemy się zamiennie pojęciem miejsca zamieszkania i miejsca zameldowania. Okazuje się jednak, że są to dwa zupełnie odmienne pojęcia, które nie określają tego samego miejsca.

Miejsce zamieszkania

Miejsce zamieszkania to pojęcie z zakresu prawa cywilnego. W myśl art. 25 Kodeksu cywilnego:

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Przede wszystkim rzuca się w oczy, że miejsce zamieszkania to miejscowość. Jeżeli zatem ktoś pyta nas o miejsce zamieszkania, to nie podajemy dokładnego adresu, a jedynie nazwę miejscowości. Ponadto chodzi tutaj o miejscowość, w której przebywa się z zamiarem stałego pobytu, a więc taką, gdzie faktycznie przebywamy oraz gdzie mamy zamiar stale przebywać. Chodzi o miejscowość, w której znajduje się centrum naszych spraw życiowych. Dla przykładu: dla studenta miejscem zamieszkania nie będzie miejscowość, do której wyjechał jedynie w celu studiowania, gdyż nie przebywa w niej z zamiarem stałego pobytu.

Miejsce zameldowania

Miejsce zameldowania to natomiast sfera prawa administracyjnego związania z tzw. obowiązkiem meldunkowym. W myśl art.24 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności:

Obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonać obowiązek meldunkowy określony w ustawie.

Zameldować się można w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Według przepisów ustawy o ewidencji ludności, adres podaje się poprzez wskazanie nazwy miasta (miejscowości), ulicy, numeru domu (ew. również numeru lokalu), nazwy gminy, nazwy województwa oraz kodu pocztowego.

Przeczytaj również: Prawa strony w postępowaniu administracyjnym

Wyraźnie zatem widać, że tzw. „miejsce zameldowania” to dokładny adres określający nasz pobyt stały lub pobyt czasowy.

Podsumowanie

Pamiętajmy, aby nie mylić miejsca zamieszkania z miejscem (adresem) zameldowania. Są to dwa różne pojęcia, które należą do dwóch różnych sfer prawa i służą różnym celom. Miejsce zamieszkania to zawsze miejscowość, podczas gdy miejsce (adres) zameldowania to dokładny adres, który określa nasze położenie dla potrzeb Państwa i jego organów.

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

cropped-logo_-blog

Prawo cywilne, Prawo pracy

Jak napisać odwołanie od decyzji ZUS-u?

DSC_0559
Jak napisać odwołanie od decyzji ZUS-u?

Odmowna decyzja z ZUS-u oznacza zawsze zawód, ale daje też prawo do wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego. Ustawodawca wyposaża ubezpieczonego w narzędzia prawne, które umożliwiają mu walkę o swoje prawa przeciwko ZUS-owi w procesie cywilnym.

Termin do wniesienia odwołania

Przede wszystkim należy pamiętać o terminie na wniesienie odwołania od decyzji – wynosi on miesiąc od dnia doręczenia decyzji. Co do zasady decyzja powinna zostać doręczona zainteresowanemu listem poleconym, jednak ostatnio pojawiła się negatywnie oceniania praktyka ZUS-u polegająca na doręczaniu decyzji zwykłym listem. W takiej sytuacji nie jest możliwe ustalenie początku biegu terminu do wniesienia odwołania. Należałoby wtedy przyjąć, że nawet w przypadku przekroczenia terminu liczonego od „wyjęcia decyzji ze skrzynki” to na ZUS-ie spoczywa ciężar dowodu wykazania, że odwołujący przekroczył termin. Jednakże w celu uniknięcia niepotrzebnego wdawania się w drugorzędny spór, należy dla bezpieczeństwa liczyć termin od daty stempla pocztowego czyli od nadania decyzji przez ZUS. Należy jednak jeszcze raz podkreślić, że opisana praktyka ZUSu jest bardzo wątpliwa z punktu widzenia prawnego.

Przeczytaj również: Jak napisać dobry pozew?

Przekroczenie terminu to jednak nie koniec świata. W postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych Sąd może przyjąć do rozpoznania odwołanie wniesione po upływie terminu, jeżeli przekroczenie terminu nie było nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się.

Odwołanie należy wnieść do organu rentowego, który wydał decyzję. Organ ma obowiązek przekazać ją do właściwego sądu, ale jeśli uznałby odwołanie w całości za słuszne (co należy do rzadkości), może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję lub orzeczenie – wtedy odwołanie nie zostanie przekazane do sądu.

Co zawrzeć w odwołaniu?

Odwołanie powinno zawierać:

– oznaczenie zaskarżonej decyzji (jej datę, numer, sygnaturę akt),

– zwięzłe przytoczenie zarzutów (które przepisy naruszył ZUS),

– wnioski (czy wnosimy o zmianę decyzji, ewentualnie o jej uchylenie),

– uzasadnienie zarzutów i wniosków,

– podpis odwołującego.

Rozstrzygnięcie Sądu i dalsze kroki prawne

Sąd ma dwie główne możliwości w zakresie rozstrzygnięcia sprawy: może oddalić odwołanie, uznając je za niezasadne albo zmienić zaskarżoną decyzję w całości lub w części. W szczególnych przypadkach Sąd może też zobowiązać ZUS do wydania decyzji w określonym terminie (jeśli ZUS nie wydał w ogóle decyzji) lub też uchylić decyzję i przekazać sprawę do rozpoznania ZUSowi. Zmiana decyzji przez Sąd następuje poprzez orzeczenie co do istoty sprawy – Sąd zmienia decyzję i sprawa (w całości lub części) jest wygrana. Jeżeli natomiast Sąd nie podzieli argumentów wskazanych w odwołaniu, oddali je, ale odwołującemu przysługuje jeszcze apelacja do właściwego Sądu Apelacyjnego.

Przeczytaj również: Jak napisać dobrą apelację cywilną?

Możliwość wniesienia skargi kasacyjnej

Należy także pamiętać, że negatywne rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego nie musi oznaczać jeszcze końca sprawy. Bardzo często ubezpieczonemu przysługiwać będzie również skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego. Jeśli w sprawie została określona wartość przedmiotu sporu (wartość przedmiotu zaskarżenia), wtedy skarga kasacyjna nie przysługuje, gdy ta wartość była niższa niż 10.000 złotych. Jednakże w sprawach o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Przypomnieć jedynie trzeba, że skargę kasacyjną musi sporządzić radca prawny lub adwokat.

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

cropped-logo_-blog