RODO

RODO w praktyce: Dobrowolność zgody na przetwarzanie danych osobowych

DSC_0186
www.rybarczyk-kancelaria.pl

Jedną z podstaw przetwarzania danych osobowych według RODO jest zgoda. Zgodnie z definicją zgody z art. 4 pkt 11 RODO, zgoda musi być m.in. dobrowolna. O dobrowolności zgody mowa również w motywie 32 oraz w motywie 43 RODO. RODO zatem bardzo wyraźnie podkreśla, że istotnym i niezbędnym elementem każdej zgody na przetwarzanie danych osobowych musi być jej dobrowolność.

Co to znaczy „dobrowolna zgoda?”

W motywie 43 RODO czytamy: „Aby zapewnić dobrowolność, zgoda nie powinna stanowić ważnej podstawy prawnej przetwarzania danych osobowych w szczególnej sytuacji, w której istnieje wyraźny brak równowagi między osobą, której dane dotyczą, a administratorem, w szczególności gdy administrator jest organem publicznym i dlatego jest mało prawdopodobne, by w tej konkretnej sytuacji zgodę wyrażono dobrowolnie we wszystkich przypadkach. Zgody nie uważa się za dobrowolną, jeżeli nie można jej wyrazić z osobna na różne operacje przetwarzania danych osobowych, mimo że w danym przypadku byłoby to stosowne, lub jeżeli od zgody uzależnione jest wykonanie umowy – w tym świadczenie usługi – mimo że do jej wykonania zgoda nie jest niezbędna”.

Brak dobrowolności zgody przy uzależnianiu jej udzielenia od wykonania umowy lub świadczenia usługi (gdy zgoda nie jest niezbędna) został ponownie wskazany w art. 7 ust. 4 RODO.

Dobrowolność to przede wszystkim możliwość rzeczywistego i swobodnego wyboru osoby, której dane dotyczą w zakresie wyrażenia lub niewyrażenia zgody. Okoliczności, w których znajduje się taka osoba nie mogą jej zmuszać do wyrażenia zgody. Administrator danych osobowych również nie może podejmować jakichkolwiek działań mających na celu zmuszenie osoby do wyrażenia zgody. Typową sytuacją, w której do takiego zmuszenia dojdzie jest stosunek podległości np. w relacji organ administracji publicznej – obywatel albo pracodawca – pracownik (choć ta druga sytuacja została już rozstrzygnięta przez ustawę dostosowującą polskie przepisy do RODO). Innymi słowy: jakiekolwiek wymuszenie zgody jest zaprzeczeniem jej dobrowolnego wyrażenia. Istotne jest zbadanie czy w każdym przypadku nie doszło do wystąpienia wyraźnej dysproporcji w „siłach” stron czy też uzależnienia wykonania danej usługi lub czynności od wyrażenia zgody, jeżeli zgoda nie była niezbędna.

Zachęcanie do wyrażenia zgody

Czym innym jest natomiast zachęcanie do wyrażenia zgody. Jeżeli administrator przedstawia korzyści z wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych, wtedy nie można mówić o zmuszaniu do wyrażenia zgody. Jeżeli tylko na takim zachęcaniu się kończy, zgoda nadal będzie zgodą dobrowolną. Typowym przykładem jest oferowanie rabatów w zamian za wyrażenie zgody na przetwarzanie danych osobowych w celach marketingowych. Jest to praktyka zgodna z RODO i nie narusza dobrowolności zgody, o ile nie dochodzi w takim przypadku do wyraźnych dysproporcji i nadużyć. Jeżeli rabat jest na tyle duży, że klient nie skorzystałby z usługi za pierwotną cenę z uwagi na jej wysokość, wtedy należy uznać, że dochodzi do wymuszenia wyrażenia zgody, a nie do zachęcenia do jej wyrażenia.

Ponadto należy pamiętać o tym, że zgoda powinna być wyrażona odrębnie dla każdego celu przetwarzania danych osobowych. Nie można jednym oświadczeniem o wyrażeniu zgody zastępować wielu celów. Odbieranie jednej „ogólnej” zgody na wszystkie cele jest tym bardziej nieprawidłowe i przeczy regule dobrowolności zgody.

Podsumowując: odbierając zgodę na przetwarzanie danych osobowych, uważajmy na to, aby okoliczności odbierania zgody nie posiadały jakichkolwiek znamion zmuszania do wyrażenia tej zgody. Osoba, której dane dotyczą powinna mieć całkowitą swobodę wyboru czy chce wyrazić zgodę lub nie. Ponadto nawet jeśli zachęcamy do wyrażenia zgody, nie wprowadzajmy jakichkolwiek dysproporcji lub nie oferujmy „rabatów” i „gratisów” których wartość jest tak duża, że w zasadzie bez wyrażenia zgody nie dojdzie do wykonania umowy lub usługi.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s