Prawo cywilne, Prawo nieruchomości

Prawo nieruchomości: czym są urządzenia przesyłowe?

electric-utilities
Czym są urządzenia przesyłowe? (Źródło obrazka)

Co to są urządzenia przesyłowe? Ta enigmatyczna instytucja oraz związana z nią tzw. służebność przesyłu rodzą od wielu lat wiele problemów prawnych. Spróbujmy jednak ustalić, co należy rozumieć pod pojęciem urządzeń przesyłowych.

Definicja urządzeń przesyłowych

Jak zawsze przyjrzyjmy się najpierw treści odpowiedniego przepisu prawa – mowa tutaj o art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego:

Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

Przepis ten mówi wyraźnie o urządzeniach, które doprowadzają lub odprowadzają płyny, gaz, energię elektryczną itp. (to wyliczenie ustawowe jest wyłącznie przykładowe). Oznacza to, że instalacja wewnętrzna nie mieści się w zakresie pojęcia „urządzenia przesyłowego”, gdyż jej zadaniem jest „rozprowadzenie” płynów, gazu, energii itp., a nie doprowadzenie lub odprowadzenie. Niejasny jest też status przyłącza – w doktrynie i orzecznictwie można znaleźć argumenty za i przeciw uznaniu przyłącza za urządzenie przesyłowe, jednak w naszej ocenie można bronić tezy, że stanowi ono takie urządzenie. Pojęcie „urządzenia” nadal jest niejasne w praktyce – za urządzenie w rozumieniu art. 49 § 1 kc uznawano już nawet same budynki lub tunele i stacje metra, co wydaje się wątpliwe. Do urządzeń przesyłowych zaliczono także sieć telewizji kablowej (wyr. SN z 13.12.1998 r. (II CKN 216/98), co wydaje się już bardziej przekonujące.

Przeczytaj również: Prawo nieruchomości: samowola budowlana

Wejście urządzenia przesyłowego w skład przedsiębiorstwa

Najistotniejsze jest jednak to, że urządzenie przesyłowe musi „wchodzić w skład przedsiębiorstwa”. Co to znaczy? Od początku istnienia tego przepisu pojawiały się wątpliwości co do interpretacji „wchodzenia w skład przedsiębiorstwa”. Obecnie dominuje pogląd, że urządzenia jedynie faktycznie mają stać się elementem przedsiębiorstwa – ta przesłanka zostaje spełniona w chwili podłączenia urządzenia do sieci. Nie oznacza to zatem, że urządzenie staje się własnością przedsiębiorcy przesyłowego w momencie podłączenia do sieci. Skutkiem podłączenia urządzenia do sieci przedsiębiorstwa jest utrata statusu urządzenia jako części składowej nieruchomości, na której to urządzenie jest położone. Przepis art. 49 § 1 k.c. wprowadza bowiem wyjątek od zasady superficies solo cedit (łac. „To co jest na gruncie, przypada gruntowi). Wynika z tego, że gdy urządzenie zostaje podłączone do sieci, staje się odrębną rzeczą ruchomą i może być przedmiotem obrotu prawnego niezależnie od nieruchomości, na której jest położone.

Powyższe potwierdza treść przepisu art. 49 § 2 kc, który wprowadza instytucję roszczenia nabycia własności urządzenia przesyłowego. Tej kwestii przyjrzymy się jednak w kolejnym artykule z serii „Prawo nieruchomości”.

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

cropped-logo_-blog

 

 

 

 

 

Źródła:

– Skowrońska Bocian/Warciński w: K. Pietrzykowski, KC. Komentarz, art. 49, Warszawa 2016,

– W. Borysiak w: Osajda, Kodeks cywilny. Komentarz 2017, wyd. 16,

– Pokrzywniak w: Gutowski, Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz. Art. 1-44911 2016, wyd. 1

Reklamy

3 myśli w temacie “Prawo nieruchomości: czym są urządzenia przesyłowe?”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s