Prawo administracyjne

Prawa strony w postępowaniu administracyjnym

forvaltningsrett
Prawa strony w postępowaniu administracyjnym (Źródło obrazka)

Postępowanie administracyjne oparte jest na podrzędności strony w stosunku do organu. Oznacza to, że strona „w starciu z organem” nigdy nie będzie na tym samym poziomie, jak to ma miejsce np. w postępowaniu cywilnym. Bierze się to stąd, że to organ rozstrzyga sprawę, a więc pełni funkcję decyzyjną. Z tego powodu Kodeks postępowania administracyjnego zapewnia stronie szereg uprawnień, które wzmacniają jej pozycję. Liczba tych praw jest na tyle duża, że wymienienie ich wszystkich w jednym artykule byłoby niemożliwe i dlatego skupimy się na kilku najważniejszych kwestiach, które mogą mieć znaczenie przy sporządzaniu ewentualnych odwołań lub skarg od negatywnych decyzji administracyjnych.

Prawo do czynnego udziału w postępowaniu

Strona ma przede wszystkim prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Wynika to wprost z treści art. 10 kpa. Organ musi zapewnić stronie możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasadę tę uszczegóławiają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące dowodów np. art. 78 kpa (obowiązek uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu), art. 79 kpa (obowiązek zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzanego dowodu) czy też art. 81 kpa (w myśl którego okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów).

Prawo wglądu do akt sprawy

Strona ma ponadto prawo do wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (art. 73 § 1 kpa). Wskazane uprawnienia można realizować w lokalu organu oraz w obecności pracownika tego organu.

Prawo do udziału z rozprawie

Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje możliwość przeprowadzenia rozprawy, gdy zapewni to przyspieszenie postępowania. Ponadto rozprawa powinna być przeprowadzona, gdy istnieje potrzeba uzgodnienia interesów stron albo gdy pojawia się konieczność przesłuchania świadków, biegłych lub dokonania oględzin. Przepisy szczególne mogą przewidywać obowiązek przeprowadzenia rozprawy w danym postępowaniu (np. w postępowaniu wywłaszczeniowym). Strona ma prawo do każdorazowego bycia zawiadomioną o rozprawie w drodze doręczenia wezwania, w którym określa się termin, miejsce i przedmiot rozprawy (art. 91 § 1 i § 2 kpa). Co więcej, termin rozprawy powinien być tak wyznaczony, aby doręczenie wezwania o rozprawie nastąpiło przynajmniej na siedem dni przed rozprawą (art. 92 kpa).

Prawo do wniesienia odwołania

W przypadku negatywnego rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, strona ma prawo do zaskarżenia decyzji w drodze odwołania. Z kolei, gdy sprawę negatywnie rozstrzygnął organ II instancji, stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Kwestie terminów do wnoszenia środków zaskarżenia oraz formy i sposobu zaskarżania regulują szczegółowo przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Prawo do żądania uzupełnienia decyzji

Strona ma również prawo do żądania uzupełnienia decyzji co do jej rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania lub wniesienia innego środka zaskarżenia (art. 111 kpa). Należy pamiętać, że każda decyzja powinna zawierać pouczenie o prawie do odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego. Nawet jeśli organ błędnie pouczy stronę o takim prawie, to błędne pouczenie nie może stronie zaszkodzić (art. 112 kpa).

Pamiętajmy, że każde naruszenie przepisu postępowania przez organ może być podstawą zarzutu w odwołaniu lub w skardze do sądu administracyjnego. Taki zarzut okaże się jednak skuteczny tylko wtedy, gdy naruszenie przepisu postępowania miało wpływ na treść rozstrzygnięcia – tutaj pole do popisu ma sporządzający środek zaskarżenia, który taki wpływ musi wykazać.

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk.

cropped-logo_-blog

Reklamy

2 myśli w temacie “Prawa strony w postępowaniu administracyjnym”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s