Prawo pracy

Rozwiązanie umowy o pracę: Część 1

01
Rozwiązanie umowy o pracę (Źródło obrazka)

Rozstanie z pracodawcą lub pracownikiem często bywa trudne i wiąże się z wieloma obawami. Kodeks pracy przewiduje kilka sposobów rozwiązania umowy o pracę. Przepis art. 30 Kodeksu stanowi, że umowa o pracę rozwiązuje się:

1)  na mocy porozumienia stron;

2)  przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem);

3)  przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia);

4)  z upływem czasu, na który była zawarta.

Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron

Z pewnością do najmniej konfliktowego sposobu rozwiązania umowy o pracę należy pierwszy z wymienionych. Kolejność zaproponowanych sposobów rozwiązania umowy o pracę nie jest bowiem bez znaczenia. Rozwiązanie umowy o pracę na drodze porozumienia stron zostało uznane przez ustawodawcę za najbardziej pożądane i efektywne. Porozumienie stron oznacza konsensus, ograniczenie do minimum ewentualnych konfliktów oraz złej atmosfery, a także brak konieczności uwzględniania kodeksowych okresów wypowiedzenia – moment „rozstania” ustalają zgodnie same strony.

Wypowiedzenie umowy o pracę

Nie zawsze jednak zawarcie porozumienia jest możliwe. Gdy brak jest zgodnej woli pracownika i pracodawcy, koniecznym może okazać się rozwiązanie umowy przez jedną ze stron za wypowiedzeniem. Taka czynność prawna jest aktem jednostronnym, który musi być zakomunikowany drugiej stronie stosunku pracy. Nieodzownym elementem koniecznym do rozwiązania umowy w tym przypadku jest tzw. okres wypowiedzenia, czyli okres, który dzieli moment złożenia wypowiedzenia i moment zakończenia stosunku pracy. Jest on różny dla różnych typów umów o pracę. Zgodnie z art. 34 k.p. w przypadku umowy o pracę na okres próbny okres wypowiedzenia wynosi:

– 3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni;

– 1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie;

– 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.

Nowelizacja Kodeksu pracy. Zmiany po 22 lutego 2016 r.

Znacząca nowelizacja dotknęła umowy zawierane na czas określony. Przed 22 lutego 2016 r. taką umowę można było wypowiedzieć jedynie wtedy, gdy została zawarta na okres minimum 6 miesięcy, a także, gdy w jej treści została zawarta klauzula o możliwości wypowiedzenia umowy za 2-tygodniowym wypowiedzeniem. Po dniu 22 lutego 2016 r. umowy na czas określony zostały zrównane pod względem okresu wypowiedzenia z umowami na czas nieokreślony. Obecne przepis art. 36 § 1 k.p. brzmi: okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

1)  2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy;

2)  1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy;

3)  3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Co się jednak dzieje z umowami na czas określony, które zostały zawarte przed 22 lutego 2016 r.?

W przypadku umów o pracę na czas określony, których przed dniem 22 lutego 2016 r. tj. przed wejściem w życie nowelizacji z dnia 25 czerwca 2015 r., nie można było rozwiązać (tj.  zawartych na okres do 6 miesięcy albo zawartych na okres dłuższy niż 6 miesięcy, w których nie przewidziano możliwości ich rozwiązania z zachowaniem 2-tygodniowego okresu wypowiedzenia) należy stosować przepisy dotychczasowe, co oznacza, że takich umów nadal nie można rozwiązać za wypowiedzeniem.  Natomiast jeśli chodzi o umowy, które można było rozwiązać za wypowiedzeniem przed dniem 22 lutego 2016 r., należy stosować przepisy nowe, a więc można je rozwiązać stosując okres wypowiedzenia taki, jak przy umowach na czas nieokreślony.

W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony za wypowiedzeniem przez pracodawcę, istnieje obowiązek konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy z zakładową organizacją związkową, która reprezentuje pracownika. Pracodawca o zamiarze wypowiedzenia musi zawiadomić organizację związkową na piśmie, podając przyczynę wypowiedzenia. Organizacja ma 5 dni na zgłoszenie ewentualnego zastrzeżenia. Zastrzeżenie jednak nie jest wiążące dla pracodawcy, jednakże zawiadomienie organizacji związkowej (jeśli takowa istnieje w zakładzie pracy) jest obligatoryjne i jego niedokonanie narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę.

Ochrona pracownika przez wypowiedzeniem

Pamiętać również należy o szeregu przepisów Kodeksu pracy, które chronią pewne grupy pracowników przed wypowiedzeniem. Należy choćby wskazać na art. 39 Kodeksu, który wprowadza zakaz wypowiadania umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Przepisu tego jednak nie stosuje się, jeśli pracownik w wieku przedemerytalnym uzyskał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (art. 40 k.p.).

Przeczytaj również: Prawo do urlopu wypoczynkowego

Ponadto pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie trwania urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy (np. choroby udokumentowanej przez lekarza), jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 41 k.p.). Co więcej, Kodeks pracy wprowadza ochronę przed wypowiedzeniem kobiet w ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy (art. 177 § 1 k.p.). Zwrócić jednak należy uwagę, iż w przypadku umowy zawartej na okres próbny nieprzekraczający jednego miesiąca, taka ochrona nie ma zastosowania. Co ciekawe, umowa na czas określony lub na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, ulega przedłużeniu do dnia porodu, w przypadku, gdy uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży.

Przepisy wprowadzające ochronę przed wypowiedzeniem jednak nie mają zastosowania w sytuacji ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, na co wskazuje wyraźnie art. 411 Kodeksu pracy.

W następnej części minicyklu – Rozwiązanie umowy o pracę. Część 2 – poruszamy temat rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Ewa Rybarczyk, Daniel Rybarczyk

cropped-logo_-blog

Reklamy

3 myśli w temacie “Rozwiązanie umowy o pracę: Część 1”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s