Prawo gospodarcze

Prawa pasażera w przypadku odwołania, opóźnienia lub przedwczesnego odjazdu środka transportowego

941815-jenna-millington
Prawa pasażera (Źródło obrazka)

Planując bliższą lub dłuższą podróż, czy korzystając z regularnie kursującego środka transportowego, podróżnym zależy przede wszystkim na dotarciu do celu, jak również na punktualnym przyjeździe i odjeździe. Zdarzają się jednak sytuacje, że autobus odjeżdża za wcześnie, pociąg spóźnia się o kolejne dziesięć minut albo środek transportowy w ogóle zostaje odwołany. W tej sytuacji nie sposób nie dostrzec, że opóźnienie lub przedwczesny odjazd środka transportowego, a w szczególności odwołanie kursu, może uniemożliwiać podróżnemu wyruszenie w drogę albo wiąże się z opóźnieniem w dotarciu do celu, a to z kolei  może spowodować szkodę. Nie analizując wszystkich możliwych przypadków, skutkiem nieterminowości przewoźnika może być okoliczność, iż nie zdążyliśmy na ważne spotkanie i straciliśmy szansę na zawarcie korzystnej umowy, jak również niemożność kontynuowania podróży, a to z kolei może wiązać się z poniesieniem dodatkowych kosztów (np. kosztów noclegu).

W związku z tym, że podróżnik jest słabszą stroną  umowy przewozu (nie może w żaden sposób wpłynąć na treść umowy, ponieważ umowa przewozu należy do umów adhezyjnych) powinien istnieć prosty i skuteczny mechanizm uzyskania odszkodowania.

Odszkodowanie za przedwczesny lub opóźniony odjazd

Przesłanki dochodzenia odszkodowania z tytułu naruszenia terminu wykonania przewozu reguluje ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe (tj. z dnia 10 czerwca 2015 r., Dz.U. z 2015 r. poz. 915). Zgodnie z treścią przepisu art. 62 ust. 1 w/w ustawy, przewoźnik odpowiada za szkodę, jaką podróżny poniósł wskutek przedwczesnego odjazdu środka transportowego. Natomiast w myśl ust. 2, przewoźnik odpowiada za szkodę, jaką poniósł podróżny wskutek opóźnionego przyjazdu lub odwołania regularnie kursującego środka transportowego. W tym miejscu zasygnalizować należy, iż przepis art. 62 ust. 2 Prawa przewozowego in fine (tj. w części jeżeli szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt K 37/07 został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Jak słusznie zauważa T. Szanciło, najczęściej przewoźnik ponosi odpowiedzialność w związku z kursowaniem komunikacji regularnej, wykonującej przewozy według rozkładu jazdy podanego do wiadomości publicznej. Jedynie przepis art. 62 ust. 1 Prawa przewozowego może odnosić się również do komunikacji kursującej bez ustalonego rozkładu jazdy podanego do publicznej wiadomości, niemniej jednak wówczas czas odjazdu środka transportowego musi być konkretnie ustalony między pasażerem i przewoźnikiem.

Przesłanki odpowiedzialności przewoźnika

Zatem wskazując na przesłanki odpowiedzialności przewoźnika, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż przez odesłanie z przepisu art. 90 Prawa przewozowego, zastosowanie będą miały przepisy Kodeksu cywilnego zawarte w art. 471 i następne Kodeksu cywilnego, bowiem w kwestiach nieuregulowanych w Prawie przewozowym oraz w przepisach szczególnych, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Wobec tego przesłankami odpowiedzialności przewoźnika są:

– zawarcie przez przewoźnika i podróżnego ważnej umowy przewozu (np. przez wykupienie biletu na przejazd oznaczonym środkiem transportu)– należy podkreślić, że naprawienia szkody można dochodzić tylko wtedy, gdy strony łączył stosunek zobowiązaniowy. Nie można zatem dochodzić odszkodowania w sytuacji, gdy podróżny zamierza kupić bilet dopiero u kierowcy,

– niewykonanie umowy przewozu z powodu przedwczesnego odjazdu środka transportowego, tj. odwołanie przejazdu,  jego opóźnienie albo przedwczesny odjazd,

– wina przewoźnika w każdej postaci – w tym miejscu wskazać należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt K 37/07, zgodnie z którym „przewoźnik nie może ograniczyć swojej odpowiedzialności za szkody tylko do przypadków, gdy umyślnie zawinił, albo doszło do jego rażącego niedbalstwa”, (Legalis, 112181),

– szkoda po stronie podróżnego, powstała w wyniku odwołanego, przedwczesnego lub opóźnionego odjazdu środka transportu,

– adekwatny związek przyczynowy pomiędzy szkodą podróżnego a odwołanym, przedwczesnym lub opóźnionym odjazdem środka transportowego.

W świetle powyższego przewoźnik odpowiada na zasadzie ryzyka, z ograniczeniem do powołania się na okoliczności egzoneracyjnych, tj. przewoźnik może uwolnić się od odpowiedzialności wykazując siłę wyższą, wyłączną winę podróżnego bądź wystąpienie szkody z winy osoby trzeciej, za którą przewoźnik nie odpowiada. W związku z tym sytuacja poszkodowanego podróżnego jest korzystna, bo to przewoźnik – by uwolnić się od odpowiedzialności musi dowieść, że niewykonanie umowy nie jest następstwem okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność.

Przeczytaj również: Kiedy można zwrócić towar do sklepu?

Odnosząc się do wysokości dochodzonego odszkodowania wskazać należy, że w przepisie art. 62 Prawa przewozowego brak jest ograniczenia co do wysokości odszkodowania. Oznacza to, że przewoźnik zobowiązany jest do naprawienia szkody w pełnej wysokości w granicach określonych przez przepis art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego, a zatem szkoda obejmuje straty rzeczywiste oraz utracone korzyści.

Podróżny, który doznał szkody na skutek przedwczesnego odjazdu środka transportowego, opóźnienia albo odwołania kursu, powinien wezwać przewoźnika do zapłaty odszkodowania (najlepiej listem poleconym), a w sytuacji gdy przewoźnik nie godzi się na dobrowolną wypłatę, podróżny może wytoczyć powództwo o zapłatę odszkodowania.

Podsumowując, przewoźnik jako profesjonalista zobowiązany jest do zachowania staranności z uwzględnieniem zawodowego charakteru działalności przewozowej, a co za tym idzie- przewoźnikowi stawiane są wyższe wymagania, co nie pozostaje bez wpływu na zakres jego odpowiedzialności.

                                                                                                          Ewa Kalinowska

cropped-logo_-blog

Źródła:

– T. Szanciło, w: Prawo przewozowe. Komentarz, Warszawa 2008

Reklamy

1 myśl w temacie “Prawa pasażera w przypadku odwołania, opóźnienia lub przedwczesnego odjazdu środka transportowego”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s