Prawo rodzinne

Zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego – pozytywne przesłanki rozwodu

divorce-16
Zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego (Źródło obrazka)

Zgodnie z treścią przepisu art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, aby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Przywołany przepis wyznacza przesłanki pozytywne, które muszą zaistnieć łącznie, aby sąd mógł orzec rozwód. Zatem ustawodawca wskazuje, że dla orzeczenia rozwodu koniecznym jest, aby rozkład pożycia małżonków był zupełny i jednocześnie wykazywał cechy trwałości, jednakże nie definiuje tych pojęć, co może stwarzać trudności interpretacyjne. Wówczas należy posiłkować się dorobkiem doktryny i judykatury.

Zupełny rozkład pożycia małżeńskiego

Za J. Pietrzykowskim (Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2015) wskazać należy, iż o zupełnym rozkładzie pożycia małżeńskiego można mówić, gdy wszystkie więzi łączące małżonków uległy zerwaniu, tj. więź duchowa, gospodarcza i fizyczna. Wspólne pożycie obejmuje bowiem aspekt emocjonalny przejawiający się wzajemną miłością, szacunkiem, zaufaniem, wspólnotę gospodarczą polegającą na prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego oraz współżycie fizyczne. Jednak, jak słusznie wskazuje K. Piasecki, nie jest to pogląd stanowczy, gdyż niejednokrotnie zdarza się, że między małżonkami nie dochodzi do zerwania  wszystkich więzi, a mimo to można przyjąć, iż nastąpił zupełny rozkład pożycia. Taka sytuacja będzie miała miejsce na przykład gdy ustaje więź duchowa i fizyczna, a wciąż trwa więź gospodarcza, co może być spowodowane szczególną sytuacją (np. wspólnym zamieszkiwaniem). Nadto, może zdarzyć się sytuacja odwrotna, tj. mimo że małżonkowie nie utrzymują jednej z więzi, wciąż utrzymane jest pożycie małżeńskie. Tak będzie, gdy małżonkowie co prawda nie zamieszkują wspólnie, tym samym nie utrzymują więzi gospodarczej, ale nadal darzą się uczuciem. Podobnie należy ocenić sytuację, gdy małżonkowie nie utrzymują więzi fizycznej, lecz wyrażają chęć kontynuowania małżeństwa na pozostałych płaszczyznach.

Przeczytaj również: Negatywne przesłanki rozwodowe

Na marginesie warto wskazać, że do uznania, że między małżonkami brak jest wspólnoty duchowej nie jest konieczne stwierdzenie określające wrogi lub choćby niechętny stosunek. Z kolei długotrwałość rozłąki nie zależy wyłącznie od faktu, czy i od jak dawna małżonkowie nie mieszkają wspólnie, ale przede wszystkim należy odpowiedzieć na pytanie, czy i od jak dawna małżonkowie faktycznie nie współżyją ze sobą.

Trwały rozkład pożycia małżeńskiego- ile czasu?

Natomiast rozkład pożycia jest trwały, gdy nie ma widoków na ponowne zejście się małżonków. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 grudnia 1998 roku, sygn. akt I CKN 817/97 wskazał, że „rozkład pożycia ma charakter trwały, gdy doświadczenie życiowe uzasadnia – na tle okoliczności konkretnej sprawy – wniosek, iż powrót małżonków do pożycia nie nastąpi”. Oceniając zatem trwałość rozkładu pożycia małżeńskiego przez pryzmat doświadczenia życiowego, co do zasady zakłada się, że im pożycie małżeńskie trwa dłużej, tym istnieje większe prawdopodobieństwo, że małżeństwo przetrwa ewentualne konflikty. Wskazać jednak należy, że dłuższy okres rozłąki nie zawsze będzie wskazywać na trwałość rozpadu. W okolicznościach konkretnej, nawet krótkie zerwanie więzi łączących małżonków, może uzasadniać trwałość rozpadu małżeństwa. Nie jest wykluczone bowiem, że w stosunkowo krótkim czasie nastąpił rozkład pożycia o tak znaczącej wadze, że nie można oczekiwać powrotu małżonków do wspólnego pożycia.

Przeczytaj również: Władza rodzicielska po rozwodzie

Warto jeszcze wskazać, że nawet dość długi ustanie wspólnego pożycia nie zawsze będzie miało charakter trwały. Sąd Najwyższy w wyroku z 17 października 2000 roku, sygn. akt I CKN 831/98 stwierdził, że „nawet trzyletnie rozstanie małżonków liczących ponad 70 lat po wspólnym pożyciu 38 lat nie zawsze nosi cechy trwałego i zupełnego rozkładu”.

Wobec powyższego, choć przy ocenie trwałości rozkładu pożycia małżeńskiego nie można pominąć okresu faktycznej separacji małżonków, należy brać pod uwagę także przyczyny, które spowodowały taki stan rzecz, gdyż niejednokrotnie to one mają istotny wpływ na ocenę tej przesłanki.

Podsumowując, jeżeli zostaną spełnione przesłanki pozytywne, tj. rozkład pożycia małżeńskiego jest zupełny i trwały oraz nie zachodzą przesłanki negatywne określone w przepisie art. 56 § 2 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd orzeknie rozwód.

Ewa Kalinowska

cropped-logo_-blog

Źródła:

– J. Pietrzykowski (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2015;

– K. Piasecki, Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem, Warszawa 2002

Reklamy

4 myśli w temacie “Zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego – pozytywne przesłanki rozwodu”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s