Prawo karne

Przemoc domowa: Część 2

domestic-violence
Przemoc domowa (Źródło obrazka)

W tej części artykułu dotyczącego zjawiska przemocy domowej w prawie polskim, przedstawione zostaną okołoprawne aspekty tego problemu. Mając omówione teoretyczne podstawy przestępstwa z art. 207 k.k., wskazać należy na skalę tego zjawiska w Polsce. Niestety na wstępie należy dodać, że dane nie napawają optymizmem. Według statystyk policyjnych, ogólna liczba przypadków przemocy domowej z roku na rok od 2012 r. stale rośnie. W 2012 r. Policja wykryła 76 993 przypadki przemocy domowej. Z kolei rok 2013 charakteryzuje się tendencją wzrostową w stosunku do swojego poprzednika – przypada bowiem na niego 86 797 przypadków przemocy. Jeszcze gorzej wypada 2014 r. z 105 332 przypadkami zjawisk przemocowych.

Przeczytaj również: Przemoc domowa: Część 1

Dane statystyczne

Oczywiście najczęstszymi ofiarami przemocy domowej są kobiety. Policja podaje, że w 2014 r. 72 786 kobiet doświadczyło różnych aspektów przemocy domowej. Niemało jednak jest również mężczyzn, którzy padli ofiarą tego zjawiska w 2014 r., bo aż 11 491. Zatrważająca jednak wydaje się przede wszystkim policyjna statystyka odnosząca się do liczby ofiar wśród nieletnich, gdyż wynosi ona aż 21 055 przypadków.

Dodać należy, iż głównym „towarzyszem” przemocy domowej w Polsce jest alkohol. Przy 78 489 osób podejrzewanych o przemoc domową w 2014 r. aż 50 073 znajdowało się pod wpływem alkoholu.

Na marginesie należy podkreślić, iż skutkiem zjawiska przemocy domowej w 2014 r. było w 2014 r. umieszczenie 346 dzieci w niezagrażającym im miejscu takim jak np. rodzina zastępcza, dalsza rodzina, placówka opiekuńcza. W tym przypadku tendencja akurat ma charakter spadkowy, gdyż w 2013 r. takie środki zastosowano wobec 426 dzieci, a w 2012 r. wobec 527 dzieci.

Przemoc domowa – gdzie szukać pomocy? Niebieska karta.

Najważniejszym przy zjawisku przemocy domowej jest jednak możliwość jego rozwiązania oraz zasięgnięcia pomocy przez ofiary. Najprostszym sposobem jest oczywiście poproszenie o interwencję Policji. Ofiara przemocy domowej może domagać się od Policji, aby wypełniła ona Niebieską Kartę. Niebieska karta została uregulowana w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta” wydanym jako akt wykonawczy na podstawie art. 9d ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.

Wszczęcie procedury Niebieskiej Karty następuje przez wypełnienie odpowiedniego formularza pod nazwą formularza „Niebieska Karta — A” przez przedstawiciela jednego z podmiotów wymienionych w art. 9d ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Tymi podmiotami są: Policja, Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, instytucje oświaty, a także służby zdrowia i pomocy społecznej. Wypełnienie to powinno nastąpić w obecności osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest ofiarą przemocy w rodzinie. Następnie po wypełnieniu formularza „Niebieska Karta – A” ofierze przemocy domowej przekazuje się formularz „Niebieska Karta — B”.

Następnie członkowie danego zespołu interdyscyplinarnego grupy roboczej wypełniają formularz „Niebieska Karta –C”. Czynią to w obecności osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest ofiarą przemocy domowej. W dalszej kolejności wypełnieniu podlega formularz „Niebieska Karta – D”, który członkowie zespołu wypełniają w obecności osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest sprawcą przemocy w rodzinie.

Postępowanie karne

 W tym miejscu należy wskazać na uprawnienie dotyczące zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Kwestię tę reguluje art. 303 Kodeksu postępowania karnego, według którego „Jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, wydaje się z urzędu lub na skutek zawiadomienia o przestępstwie postanowienie o wszczęciu śledztwa, w którym określa się czyn będący przedmiotem postępowania oraz jego kwalifikację prawną”. W przypadku uzasadnionego podejrzenia, że popełniono przestępstwo prokuratura ma obowiązek wszcząć postępowanie przygotowawcze w celu sprawdzenia, czy faktycznie popełniono przestępstwo. Istotnym jest, iż na etapie postępowania przygotowawczego pokrzywdzony i podejrzany są stronami (art. 299 k.p.k.). Wskazać należy, iż zgodnie z art. 325b k.p.k. w przypadku przestępstwa z art. 207 § 1 k.p.k. organy postępowania przygotowawczego (w tym przypadku co do zasady Policja) prowadzą dochodzenie, gdyż przedmiotowe przestępstwo zagrożone jest karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności.

Zgodnie z art. 305 k.p.k. po otrzymaniu zawiadomienia o przestępstwie organ powołany do prowadzenia postępowania przygotowawczego niezwłocznie obowiązany jest wydać postanowienie o wszczęciu bądź o odmowie wszczęcia śledztwa. Zgodnie z art. 325a § 2 k.p.k. przepis ten, jak i inne przepisy dotyczące śledztwa, stosuje się odpowiednio do dochodzenia, jeżeli przepisu rozdziału 36a k.p.k. nie stanowią inaczej.

Innymi instytucjami, do których mogą zgłosić się osoby będące ofiarami przemocy w rodzinie są ośrodki pomocy społecznej czy też gminne komisje rozwiązywania problemów alkoholowych. Zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, gminne komisje rozwiązywania problemów alkoholowych powołują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast). W skład gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych wchodzą osoby przeszkolone w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Z kolei zgodnie z art. 25 tej ustawy, gminna komisja właściwa według miejsca zamieszkania lub pobytu osoby, której postępowanie dotyczy, na jej wniosek lub z własnej inicjatywy kieruje ją na badanie biegłego w celu wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu i wskazania rodzaju zakładu leczniczego m.in. w przypadku powodowania przez tą osobę rozkładu życia rodzinnego w związku z nadużywaniem alkoholu.

Wskazać również należy na taką instytucję jak zespół interdyscyplinarny powoływany przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W skład takiego zespołu wchodzą przedstawiciele: jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty, ochrony zdrowia i organizacji pozarządowych. Zespół obsługuje właściwy miejscowo ośrodek pomocy społecznej. Zespół ten zajmuje się podejmowaniem interwencji, objęciem wsparciem, stawianiem odpowiednich diagnoz, kierowaniem na badania lekarskie, a także zapewnieniem pomocy medycznej i prawnej.

Niebieska linia

Na końcu nie sposób również nie wspomnieć o Ogólnopolskim Pogotowiu dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska linia”. Powstało ono w 1995 roku, jako placówka Instytutu Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Niebieska linia prowadzi działalność w zakresie pomocy psychologicznej i prawnej ofiarom przemocy domowej, a ponadto prowadzi szkolenia, a także organizuje konkursy i plebiscyty dla osób, które przyczyniły się do walki ze zjawiskiem przemocy domowej.

Daniel Rybarczyk

cropped-logo_-blog

Źródła:

http://statystyka.policja.pl/st/wybrane-statystyki/przemoc-w-rodzinie/50863,Przemoc-w-rodzinie.html

http://www.niebieskalinia.pl/pomoc/gdzie-szukac-pomocy

Reklamy

1 myśl w temacie “Przemoc domowa: Część 2”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s