Prawo cywilne, Prawo pracy

Roszczenie uzupełniające za wadliwe rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia

bigstock_Corporate_Downsizing_4068347
Roszczenie uzupełniające za wadliwe rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia (Źródło obrazka)

Roszczenie o odszkodowanie

Rozwiązanie przez pracodawcę umowy z pracownikiem bez wypowiedzenia rodzi po stronie pracownika uprawnienia związane ze zwalczeniem skutku tego aktu. Jednym z nich jest możliwość żądania odszkodowania. Kodeks pracy w art. 58 przewiduje jednak sztywne granice wysokości takiego żądania, które co do zasady mieszczą się w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (w przypadku umowy zawartej na czas nieokreślony) lub w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za 3 miesiące (w przypadku umowy zawartej na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy).

Odesłanie do Kodeksu cywilnego

Na gruncie analizy art. 300 Kodeksu pracy, który odsyła do przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy, pojawia się pytanie o możliwość żądania przed sądem cywilnym przez pracownika odszkodowania przewyższającego odszkodowanie przyznane na gruncie art. 58 Kodeksu pracy. Okazuje się, iż obecnie jest to możliwe.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego

Takie uprawnienie wynika z treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r. wydanego w sprawie rozpoznawanej pod sygnaturą akt SK 18/05. Przedmiotowy wyrok wręcz zrewolucjonizował pojęcie odszkodowania za wadliwe rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę i całkowicie zmienił dotychczasową interpretację art. 58 Kodeksu pracy. Do czasu wydania tego orzeczenia sądy zakładały bowiem, iż odszkodowanie przewidziane przez art. 58 Kodeksu pracy wyczerpuje wszelkie roszczenia pracownika związane z niezgodnym z prawem rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia. Trybunał Konstytucyjny zmienił jednak tak rozumianą wykładnie o 180 stopni. W tezie analizowanego wyroku czytamy bowiem, iż „art. 58 w związku z art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, rozumiany w ten sposób, że wyłącza dochodzenie innych, niż określone w art. 58 kodeksu pracy, roszczeń odszkodowawczych, związanych z bezprawnym rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji”.

Przeczytaj również: Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika

Powyższe orzeczenie otwiera zatem furtkę do ubiegania się przed sądem cywilnym o odszkodowanie uzupełniające przewyższające to przyznane przed sądem pracy. Warunkiem jednak realizacji takiego uprawnienia jest stwierdzenie w postępowaniu przed sądem pracy, iż rozwiązanie umowy o pracę było wadliwe oraz zasądzenie odszkodowania na rzecz pracownika.

Orzecznictwo Sądu Najwyższego

Za nową wykładnią art. 58 Kodeksu pracy wykreowaną przez Trybunał Konstytucji poszło orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 28 stycznia 2009 r., I PK 135/08, Sąd Najwyższy wskazał, że podstawą prawną uzupełniającej odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy w razie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia są przepisy Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności deliktowej (art. 415 k.c. w zw. z art. 300 k.p.). Odpowiedzialność taką uzasadnia działanie pracodawcy polegające na zamierzonym (umyślnym) naruszeniu przepisów o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Już niemalże osiem miesięcy później Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 sierpnia 2009 r. (sygn. akt II PZP 8/09) ponownie nawiązał do przełomowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego i wskazał, że pracownik na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego ma prawo żądać od pracodawcy odszkodowania w wysokości pokrywającej całą poniesioną szkodę, a odszkodowanie określone w art. 58 Kodeksu pracy stanowi minimalną rekompensatę przysługującą pracownikowi.

Z kolei w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r. rozpoznawanym w sprawie zarejestrowanej pod , Sąd Najwyższy wskazał, iż pracodawca ponosi odpowiedzialność za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 415 k.c.) tylko wtedy, gdy jego działanie polegało na zamierzonym naruszenia przepisów o rozwiązaniu umowy o pracę.

Przeczytaj również: Czym jest mobbing?

Należy wyraźnie podkreślić, iż wyżej omówione stanowisko Trybunału Konstytucyjnego oraz dalej za nim idąca linia orzecznicza Sądu Najwyższego koncentrują się na regulacji art. 58 Kodeksu pracy. Oznacza to, iż w zakresie dotyczącym innych przepisów Kodeksu pracy aktualne pozostaje dotychczasowe stanowisko judykatury , iż regulacja roszczeń pracowniczych zawarta w Kodeksie pracy w przypadku wadliwego rozwiązania umowy o pracę jest wyczerpująca i nie można żądać ponad nią roszczenia odszkodowawczego na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Odnosi się do w szczególności do żądania odszkodowania w przypadku stwierdzenia niezgodności z prawem czy też braku zasadności wypowiedzenia umowy o pracę.

Daniel Rybarczyk

cropped-logo_-blog

Źródło:

  • K. Jaśkowski, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.98.21.94), LEX/el., 2015
Reklamy

3 myśli w temacie “Roszczenie uzupełniające za wadliwe rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s